Coğrafi işaret belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından köken aldığı yöre, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir. Coğrafi işaret tescili söz konusu ürünün özelliklerini, tadını, yetiştiği topraktan, suyundan ya da o bölgedeki insanların kuşaktan kuşağa aktardığı geleneksel yöntemlerden aldığını resmen belgeleyen bir sınai mülkiyet hakkı korumasıdır. Bu tescil süreci, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülür.

Coğrafi işaretler, menşe adı ya da mahreç işareti olarak tescil edilir. Gıda, tarım, maden, el sanatları, sanayi ürünleri coğrafi işaret tesciline konu olabilir (6769 Sayılı SMK – Madde 34).

2025 Yılı Verilerine Göre Coğrafi İşaret Tescil Sıralamasında Hatay

Türkiye, zengin mutfak kültürü, tarımsal çeşitliliği ve yerel üretim gelenekleriyle coğrafi işaretli ürünler açısından oldukça güçlü bir ülkedir. Coğrafi işaretler, belirli bir yöreye özgü ürünlerin korunmasını, tanıtılmasını ve ekonomik değer kazanmasını sağlayan önemli bir tescil sistemidir. 2025 yılı verileri incelendiğinde ise bu alanda öne çıkan şehirlerin başında Hatay gelmektedir.

2025 yılında Türkiye genelinde çok sayıda yeni coğrafi işaret tescili gerçekleştirilmiş ve iller arasında önemli bir rekabet oluşmuştur.

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından açıklanan 2025 yılı verilerine göre Hatay, coğrafi işaret tescilinde çok önemli bir başarıya imza atarak Türkiye birincisi olmuştur.

2025 yılı içerisinde tek başına 17 yeni ürün tescil ettiren Hatay, geçen yıl en fazla coğrafi işaret tescili alan il unvanını kazanmıştır.

Hatay’ın bu başarısında şehrin köklü mutfak kültürü, tarımsal ürün çeşitliliği ve yerel üretim gelenekleri önemli rol oynamaktadır. Yüzyıllardır farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan şehir, çok kültürlü yapısının etkisiyle kendine özgü yemekler, tatlılar ve tarımsal ürünler geliştirmiştir. Bu ürünlerin coğrafi işaretle tescillenmesi hem kültürel mirasın korunmasına hem de yerel üreticilerin ekonomik olarak desteklenmesine katkı sağlamaktadır.

Coğrafi işaret tescili alan ürünler, belirli kalite standartlarına ve üretim yöntemlerine bağlı olarak üretilmektedir. Bu durum ürünlerin taklit edilmesini önlerken, tüketicilere de güvenilir ve özgün ürünlere ulaşma imkânı sunmaktadır. Hatay’da tescil alan ürünlerin önemli bir kısmı gastronomi alanında yoğunlaşmakta olup kebaplar, tatlılar, baharatlar ve yöresel yemekler bu kategoride yer almaktadır.

Hatay'ın 2025 Performansı ve Veriler

Hatay, deprem sonrası dönemde başlatılan yerel kalkınma hamlesiyle birlikte tescil sayısını hızla artırmıştır. İşte öne çıkan veriler:

2025 Yılı Tescil Sıralamasında birinciliği; 17 tescil ile Hatay almış ve böylelikle toplam coğrafi işaretli ürün sayısını 57'ye yükseltmiştir

Hatay sadece ulusal değil, uluslararası (Avrupa Birliği) alanında da başarı sağlamıştır; 2025 yılında Hatay Kaytaz Böreği Avrupa Birliği (AB) tarafından tescillenmiştir.

2025 Yılında Tescil Edilen Bazı Önemli Ürünler

Hatay'ın birinciliğe ulaşmasını sağlayan 2025 tescillerinden bazıları şunlardır:

l  Hatay Sarısı İpeği

l  Alinazik

l  Antakya Ekmek Oruğu

l  Hatay Ispanaklı Börek

l  Hatay Halavet Kebabı

l  Hatay Sakalkaldıran Tatlısı

l  Hatay Barburi Üzümü

 Hedefi, şu an başvurusu devam eden ürünlerle birlikte toplam tescil sayısını 135'e çıkararak Türkiye'nin en çok coğrafi işaretli ürüne sahip şehri olma konumunu kalıcı hale getirmektir.

Alınan yeni tesciller sayesinde Hatay, gastronomi turizmi açısından daha fazla dikkat çekerken yerel ürünlerin ulusal ve uluslararası alanda tanıtımı da güçlenmektedir. Bu gelişmeler, Hatay’ın kültürel mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Her türlü soru ve önerileriniz için 444 8 148 nolu hattı arayabilir serap@cukurovapatent.com  üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

 Serap AKDENİZ

Sınai Mülkiyet Hakları Uzmanı

serap@cukurovapatent.com

0549 289 61 63