Anafilaksi, sık karşılaşılan ve aşırı duyarlılık reaksiyonu sonrası meydana gelen bir tıbbi acil durumdur.
Oluşan reaksiyon hızlı ilerleme eğilimindedir ve tüm vücut sistemlerini kısa sürede etkisi altına alabilir. Uygun tedavi verilmediği takdirde anafilaktik reaksiyon, solunum yollarındaki problemleri tetikler ve ölümcül bir seyir izleyebilir.
Anafilaksi gelişimi ile birlikte bağışıklık sistemi tarafından bir takım kimyasallar salgılanır ve bu maddelere bağlı olarak kişi şok durumuna ilerleyebilir. Şok durumunda ise kişinin kan basıncı ani bir düşüş meydana gelir ve hava yollarındaki daralma ile birlikte kişinin nefes alması güçleşir. Bu belirtilere aynı zamanda hızlanmış ancak zayıflamış bir kalp atımı, deri döküntüleri, bulantı ve kusma gibi semptomlar da eşlik edebilir.
Anafilaksi nedenleri nelerdir?
Böcek ısırıkları, bazı ilaçlar veya gıda ürünleri, sık karşılaşılan anafilaksi nedenleri arasında yer alır. Çeşitli nedenlerle kullanılan immünoterapi enjeksiyonları sonrasında da çeşitli maddelere karşı gelişebilecek alerjik reaksiyonlara yatkınlık meydana gelebilir. Giderek artış gösteren lateks aşırı duyarlılığı vakalarında da anafilaktik reaksiyon gelişebileceği için dikkatli olunmalıdır. Tüm bu faktörlere rağmen anafilaksi sebebi bazı durumlarda aydınlatılamayabilir ve bu durum idiyopatik anafilaksi olarak isimlendirilir.
Anafilaksinin biyolojik sebebi vücuda alerjen olan bir madde ile temas sonrasında bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyon vermesidir. Anafilaktik reaksiyon zaman içerisinde ilerleyerek alerjik şok gelişimi ile sonuçlanabilir. Bu durumu tetikleyebilecek birçok alerjen madde mevcuttur:
Penisilin gibi bazı ilaçlar
Böcek ısırıkları
Çeşitli kuruyemişler
Kabuklu deniz ürünleri
Süt ve yumurta
Lateks
Nadir durumlarda bu faktörlere ek olarak koşma gibi egzersizler sonucu oluşan aşırı aerobik aktivasyon da anafilaktik reaksiyonu tetikleyici özellik gösterebilir.
Anafilaktik reaksiyona yatkınlık konusunda etkili risk faktörleri tam olarak tanımlanabilmiş değildir. Ancak bazı durumlarda anafilaksiye yatkınlık söz konusu olabileceği için dikkatli olunması önerilir. Daha önce geçirilmiş anafilaksi öyküsünün bulunması kişinin yaşamının geri kalanında bu durumu tekrar tecrübe edebilmesi ile ilgili artmış bir risk mevcuttur. Bu kişilerdeki gelecek reaksiyonlar ilk atağa göre daha ağır seyredebilir. Alerjileri olan veya astımı olan kişiler anafilaksi riskinin artmış olabileceği bir diğer grubu oluşturur. Bu durumlar dışında mastositozis gibi bazı beyaz kan hücre tiplerinin aşırı arttığı durumlar veya bazı kalp rahatsızlıklarında da anafilaksi için bir risk artışı söz konusu olabilir. (Haber Merkezi)