Şeffaf renkte balgam

Şeffaf balgam görülmesi genellikle normaldir; ancak bazı akciğer hastalıklarında miktarı artabilir. Şeffaf balgam genellikle diğer balgam türleri kadar kalın veya yapışkan değildir.

Sarı /Yeşil balgam

Sarımsı, yeşil renkli balgam muhtemel bir enfeksiyonla ilgili olabilir. Nötrofiller olarak bilinen kan hücresinin yeşil rengi vardır. Örneğin pnömoni(zatürre) ve bronşit gibi alt solunum yollarının bakteriyel enfeksiyonları ve kistik fibrozda sarı-yeşil balgam görülebilir.

Pembe balgam

Özellikle köpüklü pembe balgam, kılcal damarlardan akciğerlerin alveollerine sıvı ve az miktarda kan sızdığı bir durum olan pulmoner ödemden gelebilir. Akciğer ödemi, genellikle konjestif kalp yetmezliğinin bir komplikasyonudur.

Kanlı balgam

Küçük bir miktar kanlı balgam bile her zaman önemsenmelidir. Zira öksürük ile kan gelmesi (hemoptizi) ciddi sağlık sorunlarının belirtisi (akciğer kanseri gibi) olabilir. Ayrıca akciğer damarlarında pıhtı (pulmoner emboli) ve tüberkülozun belirtisi de olabilir.

Kahverengi balgam

Kahverengi balgam katran varlığından dolayı bazen sigara içen kişilerde görülür. Bu tip balgamın yaygın bir nedeni bakteriyel pnömonidir. Diğer nedenler arasında da basit bakteriyel göğüs enfeksiyonları, kistik fibroz, enfektif KOAH alevlenmeleri ve akciğerdeki apseler bulunur.

Siyah balgam

Diğerlerine nazaran daha az sıklıkla görülen siyah renkli balgam genellikle siyah bir şeyin solunmuş olabileceğinin bir işaretidir (duman veya kömür tozu gibi). Siyah balgam genellikle sigara içmekle bağlantılıdır; ancak aynı zamanda kömür işçilerinde ve pnömokonyoz durumundan da kaynaklanabilir.

Balgam üretiminin artmasına neler sebep olur?

Akciğer ve bronşların enfeksiyonları, akciğer hasarına neden olan hastalıklar ve alerjik hastalıklarda balgam üretimi artış gösterir. Balgam üretiminin artmasına neden olan bazı durumlar şunlardır:

1. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

2. Alerjik astım ve bronşit

3. Konjestif kalp yetmezliği ve pulmoner ödem

4. Kistik fibroz

5. Akciğer kanseri ve larenks tümörleri

6. Pulmoner emboli ( Akciğer damarlarına pıhtı atması)

7. Bronşektazi: (kronik obstrktif akciğer hastalığı) bir KOAH türüdür.

8. Pnömoni(Zatürre)

9. Sinüzit (Burun sinüslerinin iltihabı)

10. Tüberküloz (Akciğerleri etkileyen ciddi bir enfeksiyon)

11. Sigara tüketimi

12. Ciddi hava kirliliği

Balgam kültürü testi nedir?

Balgam kültürü genellikle şu amaçlarla kullanılır:

Akciğerlerde veya solunum yollarında enfeksiyona neden olan bakteri veya mantarların teşhis edilmesi için uygulanan yöntemdir.

Bir enfeksiyon tedavisinin takibinde de kullanılabilir.

Zatürre semptomları görülen kişiler veya akciğerlerde, solunum yollarında başka bir ciddi enfeksiyon şüphesi olan kişilere balgam kültürü testi yapılabilir. Özetle aşağıdaki durumlardan şikayetçi olan kişilerde balgam kültürü testi uygulanabilir:

Gün içinde çok fazla miktarda balgamlı öksürük şikayeti ile birlikte;

Ateş yükselmesi

Titreme

Nefes darlığı

Derin nefes alındığında meydana gelen göğüs ağrısı

Yorgunluk varsa balgam kültür testi uygulanmalıdır.

Balgam örneği nasıl alınır?

Balgam örneği için şu adımların izlenmesi gerekmektedir.

Sabah uyanır uyanmaz (herhangi bir şey yemeden veya içmeden önce) dişler fırçalanmalı ve ağız suyla çalkalanmalıdır.

Çok derin bir nefes alınmalı ve hava 5 saniye tutulmalı. Ardından yavaşça nefes verilmeli, derin bir nefes daha alınmalı ağza balgam gelene kadar sert bir şekilde öksürülmelidir.

Balgam plastik bir kaba tükürülmelidir.

Balgam plastik kap üzerindeki 5 ml çizgisine (veya daha fazlasına) ulaşmalıdır.

Bardağa balgam örneğinin alındığı tarih yazılmalıdır.

Gerekirse bardak gece boyunca buzdolabında saklanabilir.

Balgam üretimi nasıl azaltılır? Balgam tedavisi nasıldır?

Balgam üretimi günlük hayatı olumsuz etkileyecek derecede artış gösterdiğinde (solunum yollarını tıkayarak nefes almayı zorlaştırması, aşırı şekilde öksürüğe yol açması vb.) doktora başvurmak gerekmektedir. Zira bu durumun altında yatan ciddi bir sağlık problemi bulunabilir.

Tedavi seçenekleri balgam örneğinin alınarak laboratuvar ortamında aşırı balgam artışına neden olan enfeksiyonlar araştırılarak belirlenir. Balgamın rengi, kıvamı ve miktarı bir dizi farklı tıbbi durumun teşhisinde önemli olabilir.

Bazı durumlarda aşırı balgam üretimi hava kirliliği ve sigara içme gibi vücudun yabancı maddelerden kurtulma çabasıdır. Balgam üretimini azaltmada en önemli adım aşırı balgam üretiminin altında yatan nedeni teşhis etmektir.

Balgamı azaltmaya yardımcı olabilecek ilaçlar arasında nedene yönelik antibiyotikler, aerosol tedaviler,  balgam söktürücüler ve alerji ilaçları bulunur. Postural drenaj gibi tedaviler de bazı durumlarda etkili olabilir.

Balgam nasıl atılır?

Balgam söktürücü özelliği bulunan doğal ve bitkisel alternatlfier balgamı atmayı kolaylaştırmaktadır. Peki balgam nasıl atılır? İşte balgamı kolay şekilde atabilmenizi sağlayacak olan en keskin balgam söktürücüler:

Limon suyu

Doğal ve etkili bir balgam sökücü olan limonu, bir bardak ılık suyun içine 1 yemek kaşığı limon suyu ekleyerek içtiğinizde balgamı atmanızı kolaylaştırır. Ayrıca biri limon, karabiber ve bal karışımı da balgamlı öksürüğü söktürmede etkilidir.

Bol su tüketimi

Balgam sorunu yaşandığında önemli olan boğaz ve mukusu nemli tutmaktır. Bu yoldaki en etkili yöntemlerden biri de su içmek ve sıvı tüketimidir. Suyu tek başına içmenin yanı sıra bitki çayları tüketerek veya gargara yaparak da balgam sorununun önüne geçebilirsiniz. Ayrıca buhar solunması da balgam söktürücü olarak değerlendirilebilir.

Zencefil

Zencefil, doğal bir dekonjestan ve antihistaminik olarak kullanılabilir. Zencefilin antiviral ve antibakteriyel özellikleri, fazla mukusu kurutarak ve birikiminin giderilmesini teşvik ederek göğüsteki tıkanıklığı hafifletmeye yardımcı olabilir. Günde birkaç kez zencefil çayı içmek balgamın azaltılmasına yardımcı olabilir.

Bal

Antibakteriyel özelliği bulunan bal, mukusun gevşemesine ve öksürüğün hafiflemesine destek olur. Kullanımı için de bir fincan çaya ekleyebilir veya ılık bir sütle birlikte tüketebilirsiniz.

Ceviz Perdesi Çayı

Ceviz perdesi ile hazırlanan çay çok keskin bir balgam söktürücüdür. Bir fincan kaynayan suya demlenen ceviz perdelerini ekleyerek tüketebilir ve balgam probleminizin önüne geçebilirsiniz.

Sıcak suyla duş almak

Buharlı bir banyoda geçirilen zaman, burun ve boğazdaki mukusun gevşemesine ve temizlenmesine yardımcı olacaktır.

Okaliptus

Birçok öksürük pastili ve buharlaştırıcıda kullanılan okaliptüs yağı da balgam sonucu mukusta yaşanan tıkanıklığın önüne geçme konusunda etkilidir. Suya iki damla okaliptüs ekleyerek buhar inhalasyonu (soluma) olarak kullanabilirsiniz. Ancak okaliptüs yağı ağızdan alındığında zehirlidir ve bu konuda dikkat edilmesi gerekir.

Mentol

Mentol, nane ailesine ait doğal bir kimyasal olarak kabul edilir. Öksürük pastilleri ve öksürük şuruplarının içeriğinde yaygın olarak tercih edilir. Mentolün serinleştirici hissi boğazdaki sorunun yatışmasını sağlar.

Havayı nemli tutmak

Kuru hava, burnu ve boğazı tahriş ederek daha fazla balgam oluşmasına neden olur. Evin havasını nemli tutmak daha kaliteli bir uykuyu sağlar, burnu temiz tutar ve boğaz ağrısını önlemeye yardımcı olur.

Sarımsak

Allisin adı verilen bileşiği içeren sarımsağın balgam söktürücü olarak kullanıldığı da olmuştur. Ezme işlemi sonrası sıcak suya eklediğiniz sarımsak öksürüğünü hafifletip balgama iyi gelecektir. Ayrıca sarımsağı balla karıştırıp günde üç kez birer kaşık şeklinde alabilirsiniz.

Fesleğen

Mukusun incelmesine yardımcı olan fesleğen de doğal balgam söktürücü bitkilerden biridir.

Meyan kökü

Meyan kökü, mukus salgılarını incelten ve boğaz ağrısını azaltma özelliği olan bitkiler listesinde yer alır. 10 dakika kaynattıktan sonra içeceğiniz meyan kökü çayı da balgam sorununuzun önüne geçme konusunda size fayda sağlayacaktır. Ancak yüksek tansiyonu olanların meyan kökü kullanımından kaçınmaları gerekebilir.

Sarmaşık yaprağı

Sarmaşık yaprağı ekstresi, mukus temizliğine iyi gelmesiyle bilinen doğal balgam söktürücü bitkilerdendir.

Bol sıvı tüketmek

Bol sıvı tüketimi katılaşan balgamın yumuşayıp daha kolay atılmasına yardımcı olabilir.

Sigaradan ve sigara dumanından kaçınmak

Sigara kullanmak ve/veya sigara dumanına maruz kalmak vücudun daha fazla balgam ve mukus üretmesine neden olur.

Alerjileri kontrol altında tutmak

Mevsimsel alerjiler burun ve geniz akıntısına veya tıkanmasına, ayrıca aşırı balgam oluşumuna yol açabilir.

İlaçlarda ise reçeteli olarak en keskin balgam söktürücü ilaçlardan biri guaifenesin’dir. Öksürük ve balgam konusunda çok etkili bir balgam söktürücü olan ilacın yanı sıra potasyum iyodür de balgam söktürücü ilaçlar listesinde yer alır.

Balgam indüksiyonu nedir?

Balgam indüksiyonu; rahat balgam çıkaramayan hastalarda balgam kültürü yapılabilmesi için balgam çıkarmayı özel bir takım yöntemlerle kolaylaştırmaya denir.

Balgam indüksiyonu astım ve KOAH gibi havayolu hastalıklarının tanı, tedavi ve izleminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca tüberküloz ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarında etkenin saptanmasında, akciğer kanseri tanısında da uygulanmaktadır.

Balgam Söktürücü Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

En hızlı balgam nasıl atılır?

Balgamı en hızlı bir şekilde geçirmek için ılık su ve tuzla birlikte yapacağınız gargara balgam tedavisinde size yardımcı olacaktır.

Balgam yutulursa ne olur?

Balgam yutmanın herhangi bir zararı olmadığı bilinir ancak balgamda enfeksiyon varsa risk oluşturma ihtimali vardır.

Hangi renk balgam tehlikelidir?

Kırmızı balgam sorunu yaşıyorsanız tehlikeli bir durum ortaya çıkabilir. Bu durum kanda balgam olabileceğine işaret eder.