Aşının içindeki virüs ölü olduğu için vücudu enfekte edemez; bunun yerine, vücutta bir bağışıklık cevabı oluşturur ve böylece grip hastalığına yakalanmadan önce virüse karşı antikor üretilmesini sağlar. Antikorlar, kanda taşınan, bakteri ve virüslere karşı bağışıklık yanıtını güçlendiren proteinlerdir yani onlar vücudun doğal savunma mekanizmasıdır. Bu da demek oluyor ki, canlı virüsle temas halinde bile vücut onunla mücadele etmek için hazırdır. Aşı yaptırdıktan sonra kişi kendini grip olmuş gibi hissederse, muhtemelen farklı bir virüs kapmış olabilir veya aşı vücutta etkin olmaya başlamadan önce grip virüsüne maruz kalınmış olabilir. Bu nedenle sonbaharda grip sezonu başlamadan önce aşı yaptırılması önemlidir. Elbette ki aşı grip vakalarının tamamını engellemek için %100 garanti vermez. Etkinlik %15 ile %90 arasında değişebilir, ancak aşı her zaman bir dereceye kadar koruma sağlayacaktır. Ayrıca, grip aşısı yaptırdıktan sonra grip olunursa, aşı yaptırmamış bir kişiye göre bulgular çok daha hafif ve kısa seyirli olacaktır.

Grip (influenza) aşısı nasıl üretilir?

Her yıl, Dünya Sağlık Örgütü'ndeki bilim insanları, bir sonraki grip sezonunda enfeksiyona yol açması muhtemel olan influenza virüs türlerini tahmin etmek için bilimsel bir yöntem kullanırlar. Üretilecek grip aşısı da bu tahmin edilen virüs türlerinden üç veya dört tanesi temel alınarak hazırlanmaktadır. Ancak, bazen tahmin edilmeyen bir virüs tipi o yıl yaygın hale gelebilmekte ve o yıl üretilen aşının grip önlemedeki etkinliği azalabilmektedir. Grip aşısı öksürük ve soğuk algınlığına neden olan diğer viral enfeksiyonları önlememektedir. Aşı bir yıl boyunca etkili olur.

Hastayken grip aşısı olunabilir mi?

Kişide sadece hafif bir nezle veya burun akıntısı varsa grip aşısı olması için engel teşkil etmez. Ancak ateş veya ciddi bir hastalık bulgusu varsa, aşı iyileşinceye veya ateş düşene kadar ertelenmelidir.

Aşılama ile amaçlanan vücutta önceden belirlenmiş bir mikroba karşı antikor yanıtı oluşturmaktır. Aşıların hastalıktan koruyucu özelliği de ürettiği bu antikor yanıtı ile doğru orantılıdır. Ciddi bir hastalık bulgusu varlığında grip aşısının önerilmeme nedeni ise; aşıdan beklenen koruyuculuk etkisini ne derecede sağlayıp sağlayamayacağının kestirilememesidir. Vücut mevcut geçirilmekte olan enfeksiyona antikor yanıtı oluşturmakla uğraşırken aşıya yeterli yanıt oluşturamayabilmekte ve bu durum hem aşının etkinliğini azaltmakta hem de geçirilen hastalığın uzamasına yol açabilmektedir. 

Antibiyotikler grip aşısı yaptırmaya engel mi?

Genellikle, antibiyotik kullanmak grip aşısı olunmasına engel değildir. Ancak, eğer antibiyotik tedavisi yeni başlanmışsa ve enfeksiyondan kaynaklanan ateş hala devam ediyorsa, aşının ertelenmesi önerilir.

Hamilelikte grip aşısı öneriliyor mu?

Hamile kadınlar, hamile olmayan kadınlara kıyasla daha yüksek olasılıkla ciddi bir hastalık tablosu geliştirme ve hastaneye yatırılma riskine sahiptir. Ayrıca, hamileliğin son aşamalarında grip geçirilirse komplikasyon geliştirme riski daha yüksek gözlenmektedir. Dolayısıyla, hamilelik sırasında grip aşısı yaptırmak güvenlidir ve kesinlikle önerilmektedir; çünkü yapılan aşı hem anne adaylarını hem de henüz doğmamış bebeklerini koruyacaktır. Ayrıca, yapılan araştırmalar gebelik sırasında uygulanan grip aşısının çocuklarda daha sonra ortaya çıkabilecek sağlık sorunları ile bir ilişkisi olmadığını göstermektedir.

Yumurta alerjisi grip aşısı için engel midir?

Bazı grip aşıları yumurta kullanılarak üretilmektedir; bu da yumurta alerjisi olan kişiler için tehlikeli olabilmektedir. Grip aşısını yaptırmadan önce kişinin yumurta alerjisi olup olmadığını mutlaka belirtmesi gerekmektedir.

Kişinin uzun süreli bir sağlık sorunu varsa grip aşısı önerilir mi?

Grip aşısı, astım, kalp hastalığı veya diyabet gibi uzun süreli sağlık sorunlarına sahip olan çoğu kişiye gribe yakalandıklarında zatürre gibi ciddi komplikasyon geliştirme olasılıklarının daha yüksek olması nedeniyle önerilmektedir.

Çocuklar neden gribe karşı aşılanmalıdır?

Çocuklar "süper saçıcılar" olarak bilinir. Yetişkinlere nazaran virüsün yayılmasına daha fazla sebep olmaktadırlar. Çocukların aşılanması, komplikasyonlarla karşılaşma olasılığı yüksek yetişkinlerin sayısının da azalması anlamına gelir. Çocuklar erişkinlere oranla daha çok nesne ve insanla temas ederler, ellerini daha az yıkarlar ve daha çok şeyi ağızlarına götürürler. Gribe yakalandıklarında, çoğu hayatlarında ilk kez bu virüsle karşılaştıkları için bağışıklık sistemleri buna alışık değildir. Bu da, ağız ve burunlarında virüs çoğalmasının daha uzun süre devam etmesine neden olur. Netice olarak çocuklar, grip geçiren bir yetişkinin yaydığından çok daha fazla virüs saçarlar.

Aşılama ne zaman başlıyor?

Grip sezonu her yıl değişmekle birlikte, genellikle Aralık ayının sonlarına doğru veya yeni yılın başlarında başlar ve 2-3 ay sürer. Grip aşısının etkisini göstermesi yaklaşık iki hafta sürer. Bu yüzden 

aşılamaya genellikle her yılın Ekim veya Kasım aylarında başlanmaktadır. Aşı kas içine enjeksiyon şeklinde uygulamaktadır. Çocuklar 6 aylıktan itibaren aşılanabilmektedir. İlk kez aşılanacak 6 ay – 9 yaş arası çocuklarda ilk uygulamaya özgü olarak aralıklı 2 doz uygulama önerilmektedir. Bu uygulama sonrası yıllık tek doz uygulamaya devam edilmektedir. 9 yaş üstü çocuklarda ise yıllık tek doz uygulama yeterli görülmektedir.

Grip aşısının yan etkileri nelerdir?

Grip aşısı genellikle herhangi bir sorun oluşturmamaktadır. Yaygın bir yan etkisi enjeksiyon yerinde hafif ağrıdır, ancak bu geçici ve hafiftir. Bazen bir gün kadar hafif yüksek ateş ve kas ağrılarına neden olabilir ve bu durum da hızla düzelir. Ciddi reaksiyonlar ise (alerjik reaksiyon, sinir veya beyin dokusu iltihabı) oldukça nadirdir.