Demir eksikliği, genellikle yapılan kan tahliliyle ortaya çıkar.
Kan tahliliyle birlikte demir eksikliği teşhisinde faydalanılan yöntemler şunlardır:
Tam kan sayımı
Periferik kan yayması testi
Hematokrit testi
Hemoglobin testi
Ferritin testi
Retikülosit sayısı
Ayrıca demir eksikliğinin altında yatabilecek başka nedenlerin tespiti için endoskopi, kolonoskopi ve ultrason gibi görüntüleme yöntemleri de uygulanabilir.
Demir Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?
Demir hapları veya demir içeren takviyeler vücutta ki eksik demiri artırmada en etkili yöntemdir. Demir eksikliğinde en yaygın tedavi yöntemi olarak uygulanır. Demir eksikliğini eski haline getirmek 3 ila 6 ay arası sürebilir.
Genellikle bir haftalık tedaviden sonra kişi kendisini daha iyi hissetmeye başlar. Demir seviyenizi ölçmek için doktora ne zaman kan tahlili yaptırmanız gerektiğini de sorabilirsiniz. Demir miktarınızın yenilendiğinden emin olmak için bir yıl veya daha uzun süre demir takviyesi almanız gerekebilir.
Demir Eksikliği İlaçları Nelerdir?
Demir eksikliği tedavisinde dengeli ve sağlıklı beslenmenin yanı sıra düzenli ilaç kullanımı başarı şansını artırmaktadır. Demir eksikliği ilaçları aç karnına kullanılmalı ve kesinlikle süt ve süt ürünleri ile birlikte tüketilmemelidir. Vücutta yeterli demir depolanabilmesi için en az 6 ay boyunca ilaç kullanımına devam edilmelidir.
Demir ilaçları doktor önderliğinde kullanılmalı ve yine doktora danışılmadan bırakılmamalıdır. Demir eksikliğinden korunmak için alınacak ilaçların yanı sıra sakatat, kırmızı et, pekmez gibi gıdalar ve C vitamini içeren besinler tüketmek de faydalıdır.
Demir Eksikliği Risk Faktörleri Nelerdir?
Bazı risk gruplarında demir eksikliği görülme ihtimali daha yüksektir. Bu risk grupları şunları içerir:
Hamile veya emziren kadınlar
65 yaş üstü kişiler
6-12 ay arası bebekler
1-2 yaş aralığındaki bebekler
Vejetaryen bireyler
Sık sık kan veren kişiler
Kemik iliği bozukluğu veya otoimmün hastalığı olanlar
Demir Eksikliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Vücudun demire ihtiyacı olduğunu gösteren belirtiler nelerdir?
Her zaman yorgunsanız, el ve ayaklar genelde soğuksa, ufak eforlara rağmen nefes darlığı yaşanıyorsa, daha çabuk sinirleniliyorsa, saçlarda dökülme veya zayıflama varsa ve çölyak ya da irttiabl bağırsak sendromu gibi demir emilimini zorlaştıran rahatsızlıklarınız varsa bunlar vücutta demir eksikliği bulunduğunu işaret eder ve muhtemelen vücudun demire ihtiyacı var demektir. Bunu teyit etmek için bir test yaptırıp vücuttaki demir oranınızı öğrenmeyi deneyebilirsiniz.
Demir içeren besinler nelerdir?
Özellikle kırmızı ve beyaz et, balık ve deniz ürünleri gibi hayvansal besinler yüksek oranlarda demir içerir. Baklagiller, meyveler, kuruyemişler, tahıllar ve sebzeler dahil olmak üzere bitkiler de demir içermektedir. Demir açısından en zengin meyveler özellikle incir ve kayısı olmak üzere kuru meyvelerdir. Ciğer de yüksek oranda demir içermektedir.
Demir eksikliği anemisi nedir?
Vücutta yeteri kadar demir bulunmadığında kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve dokulara oksijen taşımakla görevli olan hemoglobin üretimi yavaşlar. Bu durum sonucunda meydana gelen demir eksikliği de demir eksikliği anemisi olan kansızlığı ortaya çıkarır.
Demir eksikliğinin zararları nelerdir?
Kişide demir eksikliği saptandıysa bu durum kalp hastalıklarından bağışıklık düşüklüğüne kadar birçok soruna yol açabilir. Bağışıklık düştüğünde ise vücut enfeksiyonlarla mücadele etmek için gerektiği gücü kendinde bulamaz.
Demir eksikliğinde ne yapılmalı?
Dengeli ve bilinçli beslenmeye dikkat edildiğinde demir ihtiyacı genellikle taze yiyeceklerle karşılanır. Çeşitli besinlerle birlikte demirin emilimini desteklemekte fayda vardır. Örneğin yemekle birlikte C vitamini açısından zengin bir portakal suyu içebilir veya bol limonlu bir salata tüketilebilir. Kahve ve çayın içerdiği tanenler demir emilimini engellemektedir bu yüzden öğün sırasında ve en az 2 saat sonrasına kadar kahve, çaydan kaçınılmalıdır. Süt ve kakao, kola veya kırmızı şarap da demir emilimini engeller. Özellikle yemeklerle birlikte mümkünse bu içeceklerden de kaçınılmalıdır. Besinler demir alımında yeterli gelmediğinde demir takviyesi de kullanılabilir. Demir takviyeleri uzman hekim ya da beslenme uzmanının önerdiği şekilde alınmalıdır.
B12 ile demir eksikliği aynı mı?
Demir eksikliğinin birçok nedeni vardır. Kansızlık, demir, folik asit ve B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkar ve tedavi edilmediğinde büyük sorunlara neden olabilir.
Limon demir eksikliği yapar mı?
Tam tersi limon, C vitamini içerdiği için demir emilimini artırıcı özelliği sayesinde demir eksikliğine iyi gelen besinler arasında değerlendirilir.
Şiddetli demir eksikliği ne gibi sorunlara yol açabilir?
Demir eksikliği anemisi uzun ve fazla olduğunda, taşikardi, kalbin vücuda doğru şekilde yeterli miktarda kan pompalayamaması sonucu kalp yetmezliği ve akciğerlerin etkilendiği sorunlar meydana gelebilir.
Demir eksikliği anemisi davranışsal değişikliklere yol açar mı?
Demir eksikliği anemisi nörolojik ve psikolojik etkiler yaratabilir. Yorgunluk, bilinç bulanıklığı ve huzursuz bacak sendromu demir eksikliği anemisi olan yetişkinlerde ortaya çıkmaktadır. Bunların dışında demir eksikliği anemisinde anksiyete, depresyon ve sinirli olma gibi ruh hali değişiklikleride ortaya çıkabilir.