Yeterince hijyenik olmayan koşullarda duş alırken maruz kalınan bakteriler, bireylerin enfeksiyöz hastalıklara yakalanmasına yol açar.Bu durum, halk arasında bu tip enfeksiyonların “duş başlığı hastalığı” olarak isimlendirilmesine neden olmuştur.

Tıp literatüründe bu isimde bir hastalık yoktur. Bu tip hastalıklar, genellikle mycobacterium türlerinin sebep olduğu dirençli akciğer enfeksiyonları ile karakterizedir.

 Ortamda oluşan bakteri kolonileri duş sırasında solunum yolaklarından akciğerlere yerleşerek çeşitli hastalıklara sebep olabilir.

Duş Başlığı Hastalığı Nasıl Olur?

Mycobacterium avium bakteri türlerine düzenli periyotlarla maruz kalmak, akciğerde dirençli enfeksiyonlar ile karakterize olan ve dünya genelinde sıklığı giderek artan Mycobacterium Avium Kompleksi Akciğer Hastalığına (MAC- LD) neden olabilir.

Duş başlığı hastalığı nasıl olur sorusunun en sık karşılaşılan cevabı, mikobakteri türlerinin kontaminasyonundan doğan hastalıklardır.

Nadir de olsa, su hijyeni yeterli değilse kişiler tatlı su kaynaklarında yaşayan legionella bakterilerine maruz kalabilir.

Bu bakterinin yol açtığı lejyoner hastalığı, insan vücudunda ölümcül hasara yol açabilir. Lejyonella bakterilerine maruziyetin önlenmesi amacı ile ülkemizin de yer aldığı birçok ülkede ilgili bakanlıklar tarafından oteller, hastaneler ve işyerleri gibi toplu kullanım alanlarından ve yerleşim yeri belediyeleri tarafından düzenli olarak kullanım suyu numunesi alınır. Numune alınan kurumların teknik ve kalite departmanları da kullanım suyu güvenliği ile yakından ilgilenirler.

Bu sayede lejyoner hastalığı görülme sıklığı diğer bakteriyel enfeksiyonlardan daha azdır denilebilir.

Mycobacterium Avium Kompleksi Akciğer Hastalığı (MAC-LD): Mycobacterium avium, tatlı sularda ve toprakta yaşayan bir bakteridir.

Dünya genelinde tanı alan hastaların maruz kaldığı mikobakterinin kaynağı büyük oranda bahçe toprağı, banyoda kullanılan sular ve çevredeki bakterilerdir.

Yapılan bir araştırmaya göre, MAC-LD tanısı alan hastaların konutlarındaki banyolarda kullanılan banyo suyundan ve duş başlığından alınan örneklerde Mycobacterium avium olduğu tespit edilmiştir.

Mycobacterium avium bakterisinin sebep olduğu hastalık, dirençli ve ilerleyici bir solunum yolu enfeksiyonudur.

Tedaviye dirençli bir hastalık türü olan MAC-LD, bulaşıcı hastalıklar arasındadır. Tüberküloza benzer klinik bulguları ile dikkat çeker.

Mycobacterium Avium, tüberküloza sebep olan Mycobacterium tuberculosis bakterisi ile aynı ailede yer alır.

Bu bakteri, tüberküloz dışı mikobakteri (NTM) türleri arasında bulunur. İnsan ve hayvan vücuduna etkisi göz önüne alındığı zaman en önemli tüberküloz dışı mikobakteri (NTM) türü olarak kabul edilir.

Mycobacterium Avium bakterisinin 4 adet alt türü bulunur. Halk arasında duş başlığı hastalığı olarak da bilinen bu tür enfeksiyonların dünya çapında artarak devam ettiği bilinmektedir.

Lejyoner Hastalığı: Oldukça nadir görülse de ölümcül hastalıklar arasında yer alan lejyoner hastalığı, lejyonella bakterileri ile enfekte olan bireylerde inatçı solunum yolu enfeksiyonuna sebep olur.

İlk defa 20. yüzyılın sonlarında pnömoniye yol açan ölümcül neden olarak tıp literatüründe tanımlanmıştır. Aerosollerin (hava içerisinde askıda kalan sıvı veya katı parçacıklar) solunması ile akciğere ulaşan kontamine su tanecikleri ile insanlara bulaşabilir.

Bu nedenle çok buharlı ortamlarda, bireysel veya toplu kullanıma açık banyolarda kullanılan suyun hijyen kontrolü büyük önem taşır.

Lejyonella bakterisinin insandan insana bulaştığına dair henüz bir kanıt bulunmamıştır.

Lejyonella bakterisine maruz kalan bireylerin hastalığa yakalanma oranı oldukça düşüktür.

Bağışıklık sistemi sağlıklı çalışan birçok bireyde lejyoner hastalığı meydana gelmez.Bireyin solunum yolu ile ilgili bir hastalığa veya solunum yolunu zayıflatan bir alışkanlığa sahip olması, hastalığın görülme riskini artırır. Lejyonella görülme riskini artıran durumlardan bazıları aşağıdaki gibidir:

Sigara bağımlılığı,

Alkol bağımlılığı,

İleri yaş, Bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler (otoimmün hastalıkların tedavisi, kanser tedavisi),

Akciğerin kronik hastalığı.