Sinir sisteminin belirli bölümleri vücuttaki kas gruplarının kontrolünü sağlamakla özelleşmiştir. Bu bölgelerin çeşitli hastalıkların etkisiyle fonksiyon kaybına uğraması veya tamamen zarar görmesi sonucunda kısmi veya tamamen (total) felç meydana gelebilir. Bu bakımdan aşağıdaki nörolojik problemlerin seyrinde hastalarda felç gelişimi izlenebilir:

İnme: Beyin damarlarından kaynaklı problemler nedeniyle sinir dokularının oksijen ve besin desteğinden yoksun kalması haline inme adı verilir. Bu problemler damarların pıhtı veya başka etkenlerle tıkanması ya da damarların hasar alması sonucu gelişen kanamalar nedeniyle olabilir. Yine beynin oksijen ve besin desteğinin aksamasıyla sonuçlanabilen uzun süre oksijensiz kalma, kalbin pompalama fonksiyonunun bozulması gibi hallerde de sinir dokusu hasarı gelişerek felç meydana gelebilir.

Omurilik veya beyin hasarı: Başta trafik kazaları olmak üzere yüksek enerjili fiziksel travmalar nedeniyle beyin veya omurilik düzeyinde ciddi yaralanmalar sonucunda sinir dokusunda geçici veya kalıcı hasar gelişerek felç ortaya çıkabilir.

Multipl skleroz: Beyin ve omurilik dokularının vücudun kendi bağışıklık sistemi tarafından iltihaplanarak zarara uğraması halinde çeşitli düzeylerde felç gelişmesi söz konusudur.

Enfeksiyonlar: Beyin, omurilik dokuları ile bunlara ait zarların iltihaplanmasına yol açan bakteriyel, viral veya parazit enfeksiyonlarının seyrinde felç gelişebilir. Bu anlamda çocuk felci (polio) virüsü omurilik düzeyinde felce yol açan önemli etkenlerden biridir.

Serebral palsi: Doğum sırasında bebeğin gelişmekte olan sinir dokularının oksijen ve besin desteğinden yoksun kalmasına yol açacak problemlerin gelişmesi halinde gelişmekte olan sinir dokuları zarar görür ve ilerleyen yaşlarda kas dokularında çeşitli düzeylerde güçsüzlük meydana gelebilir.

Kanser: Sinir dokularından kaynaklanan veya başka dokulara ait metastazlar nedeniyle bası altında kalan ya da zarar gören sinir dokuların sonucunda felç ortaya çıkabilir.

Doğumsal veya genetik hastalıklar: Anne karnındaki gelişim sürecinde sinir dokularının tam gelişememesi veya eksik gelişmesi halinde, sinir dokularının fonksiyonlarını ve gelişimini düzenleyen genlerin hasarlı olması durumunda çeşitli düzeylerde sinir dokularında aksaklıklar ve eksiklikler ortaya çıkabilir. Bu ise doğuştan meydana gelen felç halinin önemli sebeplerindendir.

Felç Belirtileri Nelerdir?

Felç etkilenen sinir dokusuyla ilişkili kas grubunda çeşitli düzeylerde ortaya çıkan güç kaybını tanımlar. Bununla birlikte altta yatan rahatsızlığın etkileme düzeyi ve şiddetine bağlı olarak başka nörolojik belirtiler de hastanın klinik durumuna yansıyabilir. Bu belirtiler aşağıdaki gibi özetlenebilir:

His kaybı: Güç kaybının yanında etkilenen bölgenin dokunma duyusu gibi hissetmeden sorumlu sinir hücrelerinin zarar görmesi halinde hastalarda uyuşma, elektriklenme, karıncalanma veya tamamen his kaybı ortaya çıkabilir.

Hareket bozukluğu: Kas gruplarının hareket yeteneği kadar koordineli ve isteğe bağlı şekilde hareketlerinin sağlanması da sinir dokularının fonksiyonları arasındadır. Bu mekanizmalardan sorumlu hücrelerin etkilenmesi halinde anormal şekilde kasılmalar veya istenilen hareketin doğru şekilde yapılamaması gibi hareket bozuklukları görülebilir.

Görme kaybı: Özellikle beyin dokularının etkilendiği rahatsızlıkların seyrinde görme merkezinin zarar görmesi sonucunda çeşitli düzeylerde görme kaybı veya bulanık görme olabilir.

İşitme kaybı: Beyin dokularını etkileyen hastalıklarda işitme merkezinin etkilenmesi durumunda çeşitli düzeylerde işitme kaybı gelişebilir.

Bilinç değişikliği: Beynin ön bölgelerinin etkilendiği hallerde hastalarda kişilik değişiklikleri, unutkanlık, bilinç değişikliği, uyku hali veya koma ortaya çıkabilir.

İdrar veya dışkı kontrolünün kaybı: İdrar ve dışkılama davranışlarının kontrolünü sağlayan beyin veya omurilik bölgelerinin etkilendiği hallerde istemsiz olarak idrar yapma veya dışkılama izlenebilir.

Ağrı: Ağrı duyusunun algılanmasından sorumlu sinir dokularının zarar görmesi halinde şiddetli ağrı şikâyeti hastalarda izlenebilir.