GAPS diyeti, sızdıran bağırsak sendromunun tedavisinde bağırsak duvarlarını iyileştirmek amacıyla uygulanan bir diyettir. Bağırsak florasının bozulması ile hasar meydana gelebilir ve bağırsaklar besinler ile birlikte zararlı kimyasal ve toksinleri kan dolaşımına verebilir. GAPS diyeti önerilen bireyler toksik maddelere yüksek oranda maruz kalan hastalardır. Toksinler bireyin sindirim sisteminden kaynaklanabilir ve vücuda yayılabilir. GAPS ile sistemleri toksinlerden arındırmak ve beyni olası tehlikelerden korumak amacıyla uygulanabilir. Bu kapsamda asıl tedavi sindirim sistemini, diğer doku ve organları temizlemek şeklindedir.
Bağırsak mikro florasının dengesinin korunmasına yardımcı olabilir.
Bağırsak mikrobiyotasının iyileştirilmesi sağlanabilir.
Vücutta oluşabilecek oksidatif stres ve inflamasyon riskinin düşürülmesine yardımcı olabilir.
Vücutta oluşan ve biriken toksinlerin uzaklaştırılmasına katkıda bulunabilir.
Nörolojik ve davranışsal bozukluklar varlığında semptomların yönetilmesi sağlanabilir.
Bakteriler ve ürettikleri toksik maddelerin beyne yayılması önlenebilir.
GAPS Diyeti Riskleri Nelerdir?
Diyetlerin yararlarının yanı sıra birtakım eksiklikleri veya riskleri olabilir. Bu riskler genellikle besin ögesi eksikliği, sindirim sistemi rahatsızlıkları şeklinde olabilir. GAPS diyeti bağırsak koşullarının iyileştirilmesine yönelik önerilen bir diyet olsa da bu durum kesin kanıtlara sahip değildir. Sızdıran bağırsağın nedenlerini ve bağırsak bariyerinin iyileşme koşullarını kanıtlayan klinik çalışmalar sınırlıdır. Bununla birlikte GAPS diyeti önemli ölçüde kısıtlayıcıdır.
Besin ögesi eksikliğine sahip kişiler için bu durum tehlikeli olabilir. Ayrıca diyete yeni başlayan kişiler için yemek planlama ve pişirme zor olabilir. Çünkü GAPS diyeti dışarıdan hazır alınan gıdalar yerine evde hazırlamayı teşvik edebilir. Sindirim ve davranışsal bozukluklara sahip çocuklarda GAPS diyetinin uygulanması yeme düzeninin bozulmasına ve yetersiz beslenmeye neden olabilir. Ek olarak tam tahılların ve baklagillerin kısıtlanması vitamin ve mineral eksikliklerine yol açabilir.
GAPS Diyeti Nasıl Yapılır?
GAPS diyeti giriş, tam GAPS ve çıkış diyeti olmak üzere 3 ana kısımdan oluşur. Giriş diyeti kendi içinde 6 bölüme ayrılır ve genellikle hastalıkların semptomları bu aşamada düzelmeye başlayabilir. Özellikle bağırsak mukozası ve bakteriler için faydalı olan vitamin ve mineraller, aminoasitler, yağlar, glikozaminler ve jelatinden oluşur. Bu maddeler bağırsak astarının oluşturulmasında etkili ögelerdir. Diyetin en kısıtlayıcı aşamasıdır ve bağırsak iyileşmesi aşaması olarak adlandırılabilir.
Diyetin ikinci aşamasına geçmek için birtakım semptomların düzelmesi beklenebilir. Besinlerin diyete kademeli olarak eklenmesi bazen gecikebilir ve vücudun yeni besine hassasiyeti oluşabilir. Giriş diyeti aşamasında semptom ve belirtiler iyileştirildikten sonra tam GAPS diyetine geçiş yapılabilir. Tam GAPS diyeti yaklaşık 2 yıl boyunca yapılabilir. Bu aşamada bağırsak mikro florasının dengelenmesi, iyileştirilmesi amaçlanır ve genellikle semptomlar tamamen ortadan kalkar.
Son aşama olan GAPS diyetinden çıkış diyeti ise bağırsak florasının tamamen iyileşmesiyle sonuçlanır. GAPS diyetinin bitişinden sonra sindirim sisteminin en az 6 ay boyunca normal fonksiyonlarını yürütmesi beklenir ve sonrasında diyette yasaklanan besinlerin tüketilmesine izin verilebilir.