Üşütme olarak ifade edilen belirtilerin hepsi aynı anda gözlemlenmeyebilir ve şikayetlerin şiddeti hastadan hastaya değişiklik gösterebilir. Bazı hastalıklar, üşütme belirtileri ile başlasa da ilerleyen dönemlerde belirtiler ciddi sağlık problemlerine işaret edecek düzeyde şiddetlenebilir, yaygınlaşabilir ve farklı semptomların eşlik ettiği bir hal alabilir. Hastaların hangi belirtilerin alarm semptomları olduğunu bilmeleri bu bakımdan önemlidir, bu gibi durumlarda hastalarda aşağıdaki belirtiler görülebilir:

Halsizlik-yorgunluk

Burun akıntısı

Burun tıkanıklığı

Boğaz ağrısı

Geniz akıntısı

Baş ağrısı

Eklem ve kas ağrıları

Öksürük

Çok yüksek değerleri bulmayan (38,5 ve üstü) ateş

Hapşırma

Bu belirtilere ek olarak nefes darlığı, göğüs ağrısı, yüksek ateş, ciddi halsizlik, şiddetli ağrı şikayetlerinin varlığında veya yukarıdaki belirtilerin zamanla şiddetlendiği hallerde altta yatan daha ciddi hastalıklardan şüphelenilmeli ve bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Üşütme Neden Olur?

Üşütme durumu vücudun genelinde ve üst solunum yolunda, yabancı unsurlara yönelik çalışan savunma mekanizmasının bir gereği olarak iltihabi reaksiyon başlatmasının bir sonucudur. İltihabi reaksiyonla birlikte üst solunum yolunu oluşturan dokularda ödem gelişimi, salgılarda artma, dokularda kızarıklık ve ısı artışı meydana gelir. Sonuçta solunum salgılarının artışı ile burun ve geniz akıntısı ortaya çıkarken dokulardaki ödem nedeniyle burun tıkanıklığı, sinüs boşluklarında sıvı artışı ve baş ağrısı ortaya çıkar.İltihabi reaksiyonunun bir diğer özelliği iltihaplanmayla ilgili maddelerin kana salgılanmasına sebep olmasıdır. Bunun sonucunda vücut, yabancı unsurlarla mücadele edebilmek için sıcaklığını yükseltir ve ateş meydana gelir. Kana salgılanan maddeler vücudun genelinde halsizlik ve yorgunluk, eklem ağrısı, kas ağrısı gibi belirtilerin ortaya çıkmasından sorumludur. Romatizmal hastalıklar, şeker hastalığı, böbrek yetmezliği gibi kronik rahatsızlıkların seyrinde de ateş, halsizlik-yorgunluk, eklem ağrısı gibi şikayetler gelişebildiğinden hastalar klinik durumlarını üşütme olarak ifade edebilmektedir.Üşütme durumunda en sık görülen durum soğuk algınlığıdır ve bu durumda meydana gelen semptomlar, vücudun bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınır. Bununla birlikte, iyileşmenin tam gerçekleşmediği ve tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda soğuk algınlığına eşlik eden başka enfeksiyonlar ve hastalıklar ortaya çıkabilir. Bu durumlar aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Orta Kulak İltihabı: Vücut salgılarında artışla birlikte vücut boşluklarındaki sıvı miktarı da artış gösterir. Biriken salgı sıvılarında ise ikincil enfeksiyonların gelişmesi kolaylaşır. Orta kulak boşluğunda enfeksiyon gelişmesini takiben şiddetli kulak ağrısı, kulakta dolgunluk, ateş, işitmede azalma gibi belirtiler eşliğinde orta kulak iltihabı meydana gelebilir.

Sinüzit: Orta kulak iltihabına benzer şekilde sinüs boşluklarına sıvı dolmasını takiben gelişen ikincil enfeksiyonların sonucunda sinüzit ortaya çıkabilir. Sinüzit durumunda şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, ateş, geniz akıntısı görülebilir.

Alt Solunum Yolu Enfeksiyonu: Üst solunum yolundaki iltihabi hadise, alt solunum yoluna ilerlediğinde ikincil enfeksiyonların etkisiyle zatürre olarak da bilinen akciğer enfeksiyonları ortaya çıkabilir. Öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısı, yüksek ateş gibi belirtiler zatürre ihtimaline işaret eder.

Astım: Alt solunum yollarında iltihabi reaksiyon gelişmesi sebebiyle akciğerin hava yolları olan bronşlarda doku ödemine bağlı olarak daralmalar yaşanabilir. Bu durumda hastalar öksürük, nefes darlığı ile birlikte astım atakları geliştirmeye yatkın hale gelirler.

Üşütme belirtileri sıklıkla kendini sınırlayıcı tarzda olsa da belirli özelliklere sahip gruplarda daha şiddetli bir hal alabilir ve ciddi bir hastalık tablosuna neden olabilir. Bu bakımdan, aşağıdaki grupların üşütme belirtileri göstermesi halinde erken dönemde tedaviye başlanması ve ciddi hastalık tablosu açısından dikkatli olunması önemlidir:

Bebeklerin ve küçük çocukların solunum yolları daha kısa ve dar olduğundan, üşütme sonrası zatürre gibi ciddi enfeksiyonların gelişmesine yatkındır.

Bağışıklık sistemi çeşitli nedenlerle zayıf olan kişilerde üşütme belirtileri ciddi hastalık tablolarına dönüşebilir. Steroid tedavisi alan, diyabeti olan veya bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanan kişilerin dikkatli olması gerekir.

Mevsimsel olarak grip ve zatürre gibi enfeksiyonlara yol açan mikroorganizmalar sonbahar ve kış aylarında salgına yol açabilir. Bu dönemde gelişen üşütme semptomlarında daha temkinli yaklaşılması ve uygun tedavinin uygulanması önemlidir.

Sigara kullanımı solunum yollarını tahrip ettiği için üşütme belirtilerinin ilerlemesine ve şiddetlenmesine neden olabilir.